سازمان ملل سال 2011 را به عنوان سال جهاني شيمي نامگذاري كرده است، دليل اصلي اين نامگذاري این است كه امروز علم شيمي به عنوان علمي پايه و تاثيرگذار در انرژي هسته اي، نفت، گاز، پتروشيمي، پيل سوختي، صنعت دارو، پلاستيك، سازه‌هاي جديد فايبرگلاس و بخش عظيمي از صنايع به شمار مي‌رود. از سوي ديگر چنانچه كه دقت نشود و مواد شيمايي باعث آلودگي محيط زيست شوند، فاجعه بزرگي اتفاق مي‌افتد؛ از اين رو سال 2011 را سال جهاني شيمي نامگذاري كرده‌اند تا هم اهميت علم شيمي را در دنيا به مردم معرفي كنند و نخبگان بيشتري جذب علم شيمي شوند و هم تبعات زيانبار مواد شيميايي كه باعث آلودگي محيط زيست مي‌شود به صنايع گوشزد شود.

در اين سال علاوه بر برگزاري چندين سمينار علمي، كنگره بين المللي شيمي با حضور بيش از سه هزار دانشمند، دانش‌پژوه و شيمي‌دان در شهريور ماه سال آينده در دانشگاه بوعلي‌سينا همدان برگزار مي‌شود.اين كنگره در گرايش‌هاي مختلف شامل نانوشيمي، شيمي تجزيه، شيمي آلي، شيمي معدني، شيمي فيزيك، شيمي كاربردي، پليمر، شيمي دارويي و شيمي صنعتي بر پا خواهد شد تا محققان يافته‌هاي علمي را ارائه دهند و تعامل علمي بين دانشمندان و دانشجويان علم شيمي برقرار شود.برگزاري سمينارهاي تخصصي شيمي، سمينار توسعه علم شيمي در ايران، سمينار شناسايي توانمندي‌هاي شيمي، همايش بازآموزي دبيران شيمي و برگزاري ميزگردهاي مختلف مربوط به شيمي در راديو، تلويزيون، دانشگاه‌ها و دبيرستان‌ها را از ديگر همايش‌هاي تدارك ديده شده براي سال جهاني شيمي در ايران می باشد.علاوه بر اين همايش‌ها، مسابقات مختلف در زمينه شيمي و مراسم تقدير از شيميدانان برجسته، پژوهشگران برتر و پيشكسوتان دانش شيمي در ايران نيزدر اين سال برگزار مي شود.قرار است كتابي با عنوان پيشگامان علم شيمي به همت «دكتر كاظم كارگشا» منتشر شود تا توليدكنندگان علم شيمي ايران در آن معرفي شوند.همچنين كتاب ديگري با عنوان تاريخچه علم شيمي ايران به همت دكتر مهدي گلابي استاد بازنشسته دانشگاه تبريز در حال تدوين است كه اميدواريم در سال جهاني شيمي در دسترس علاقمندان قرار بگيردايران در سال 2008 در كل علم شيمي از نظر تعداد چاپ مقالات در مجلات بين‌المللي رتبه 18 جهان را كسب كرد.

همچنين در رشته پليمر به عنوان يكي از زير شاخه‌هاي شيمي رتبه دهم دنيا كسب شده است. البته از سال 2005 به بعد در كل علم شيمي، رتبه اول منطقه از آن ايران است و كشور تركيه را هم از لحاظ تعداد مقالات و هم تعداد ارجاعات به عنوان رقيب اصلي در سطح منطقه كنار گذاشته‌ايم. در رشته شيمي آلي هم در سال 2008 رتبه سيزدهم جهان را كسب كرده‌ايم.رشته شيمي اولين رشته‌اي است كه در سال 65 دوره دكتري در دانشگاه شيراز داشته است.

اتیوپی کشور ارائه دهنده پیش نویس قطعنامه نامگذاری سال جهانی شیمی است که در آن درخواست کرده است تا در سال جهانی شیمی، از دستاوردهای شیمی و نقش مهم آن در بهبود وضع بشر تجلیل شود متعاقب آن شورای اجرایی یونسکو در یک اقدام توصیه ای فراگیر، تصویب پیش نویس قطعنامه پیشنهادی اتیوپی را مطرح و موافقت خود در این باره ابراز کرد متعاقب آن سال 2011 به عنوان سال جهانی شیمی نامگذاری شد.این نامگذاری، توجه بیشتری را به دهه سازمان ملل با عنوان “دهه آموزش توسعه پایدار” از 2005 تا 2014 معطوف می کند. در این راستا فعالیتهای ملی و بین المللی که طی سال 2011 انجام می شود بر اهمیت شیمی در حفظ و پایداری منابع طبیعی تاکید می کند.

علم شیمی، اساس درک صحیح بشر از کیهان است ضمن آنکه بشر با نقل و انتقالات و تغییرات مولکولی به پیشرفت های قابل توجهی در تولید مواد غذایی سالم، مواد دارویی موثرتر، تولید مصالح ساختمانی سبک تر و مقاوم تر و تولید سوخت پاک دست یافته است از این رو در سال 2011 قرار است با برنامه هایی که در دنیا اجرا می شود بر هنر و دانش شیمی در حفظ محیط زیست و توسعه اقتصادی کشورها تاکید شود.از سوی دیگر سال 2011 مصادف با صدمین سال اعطای جایزه نوبل شیمی به “ماری اسکلودوسکا کوری” است که فرصتی فراهم خواهد آورد تا از زنان شیمیدان و فعالان حوزه علم شیمی قدردانی شود.


توجه:برای دریافت تازه ترین اخبار درباره سال جهانی شیمی به وب سایت  www.chemistry2011.orgمراجعه کنید
بخشی از مطالب فوق از سخنان دكتر محمد علي زلفي گل دبیر انجمن شیمی ایران  در مصاحبه با خبرگزاری ها اقتباس شده است